Bir Yıl Dolmadan Nafaka Artırım Davası Açılabilir mi?

Av.Yasin GİRGİN

Av.Yasin GİRGİN

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1999 yılında mezun olan Avukat Yasin GİRGİN'in boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı konularında yazdığı 2 kitabı bulunmakta, yine Hürriyet Gazetesi ve superhaber.tv'de köşe yazmaktadır.
Av.Yasin GİRGİN

Kamuoyunda ve hatta avukatlar arasında yaygın olarak boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl geçmeden nafaka artırım davası açılamayacağı düşünülüyor. Meslektaşlardan da bu konuda bir çok soru gelince bu konuyu açıklığa kavuşturan bir yazı hazırlama gereği hissettim.

Boşanma davalarında evlilik birliğinin sona ermesi ile birlikte talep olması halinde maddi ve manevi tazminat, velayet ve nafaka konularında da karar verilir. Velayetin eşlerden birine bırakılmasını takiben iştirak nafakasına, boşanmaya ve boşanmadaki kusurun tespitini takiben eş için yoksulluk nafakası da hükme bağlanır.

Türk Medeni Kanunu’nun 327/1.maddesinde; çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderlerin ana ve baba tarafından karşılanacağı hükme bağlanmıştır. Aynı yasanın, 328.maddesi hükmü gereğince; ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Türk Medeni Kanunu’nun 182/2 maddesi gereğince; velayet kendisine tevdi edilmeyen taraf ekonomik imkanları ölçüsünde müşterek çocuğunun giderlerine katılmakla yükümlüdür.

İşte, boşanma davasında verilen kararla birlikte mahkeme tarafından velayet kendisine bırakılmayan tarafın çocuk için diğer tarafa ödeyeceği meblağa iştirak nafakası adı verilir.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler. Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.(TMK. nun 329/1.maddesi)

İştirak Nafakası Nasıl Belirlenir?

İştirak nafakası takdir edilirken; çocuğun yaşı, ihtiyaçları, okul seviyesi, sosyal çevreye göre yaşam seviyesi, velayet tevdi edilen tarafın ekonomik durumu ile nafaka yükümlüsünün mali gücü birlikte değerlendirilip, hakkaniyete uygun bir nafakaya karar verilmelidir.

HGK 15.07.2009 2009-352 E 2009-348 K da da belirtildiği üzere, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının değişmesi ve hakkaniyetin gerektirdiği hallerde taraflarca her zaman nafaka artırım davası açılabilir.

Nafaka Artırım Davasının Açılması İçin 1 Yıllık Sürenin Geçmesi Gerekir mi?

Nafaka artırım davasının açılması belli bir zaman geçmesine bağlı tutulmadığı gibi, her dava açıldığı tarihe göre değerlendirilmelidir.

Boşanma davasının kesinleşme tarihi ile nafaka artırım davasının açıldığı tarih arasında geçen süre içinde tarafların sosyal ve ekonomik durumları değişmesi, çocukların yaşı ve ihtiyaçları da doğal olarak artması söz konusu olabilir.

Bu nedenle, nafakanın artırımı davasında mahkemece yapılacak iş; müşterek çocukların yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları, davacı anne ile nafaka yükümlüsü babanın ekonomik durumu gözetilerek talep hakkında bir karar verilmesi olacaktır.

Yoksulluk Nafakasında ÜFE Oranında Artışın Gözetilmesi

TMK. nun 176/4. maddesine göre; tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın arttırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.

Yukarıda sözü edilen yasal düzenlemeye göre iradın arttırılması veya azaltılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin bunu zorunlu kılması gerekmektedir.

Bu doğrultuda yerleşen -nafaka artış davalarını temyizen inceleyen- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi uygulamasına göre; nafaka alacaklısı davacının ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsü davalının gelir durumunda, nafakanın takdir edildiği tarihe göre olağanüstü bir değişiklik olmadığı takdirde; yoksulluk nafakası TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında artırılmakta ve böylece taraflar arasında önceki nafaka takdirinde sağlanan denge korunmaktadır.

Ancak boşanma kararı ile birlikte hükmedilen yoksulluk nafakasının her yıl ÜFE oranında artırılmasına karar verilmişse bile bu husus yoksulluk nafakasının artırılması için yeni bir dava açılmasına engel değildir. Davacı artırım davası ile nafakanın yeniden belirlenmesi talep edebilir. Mahkemece, tarafların ekonomik durumlarında olağanüstü bir değişiklik olup olmadığı gözetilerek karar verilmelidir.

Bilgi paylaştıkça artar...Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someonePrint this page