Boşanma Davalarında Tanıkların Davaya Etkisi

Av.Yasin GİRGİN

Av.Yasin GİRGİN

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1999 yılında mezun olan Avukat Yasin GİRGİN'in boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı konularında yazdığı 2 kitabı bulunmakta, yine Hürriyet Gazetesi ve superhaber.tv'de köşe yazmaktadır.
Randevu ve iletişim için: 0212 909 3742 - 0312 911 3742
Av.Yasin GİRGİN

 davada tanık olmak, boşanma davasında tanık , boşanma davasında tanık beyanları , boşanma davasında tanık listesi ne zaman verilir, nafaka davasında tanık, kimler tanık olamaz, kimler tanık olabilir

Tanık kavramı diğer bir söyleyişi ile şahit, ceza ve hukuk davalarında, bilgileri hakkında beyanda bulunulan üçüncü şahısları ifade eder. Tanıklık, bilginin bir aktarılma biçimidir. Yaşanmış bir olayın iç yüzünü mahkemeler huzurunda ortaya döken tanık, adaletin en etkin aracıdır.

Tanığın uyuşmazlık konusu olayla ilgili, duyuları aracılığıyla edindiği bilgileri sübut konusunda karar verecek makama sunarken yapmış olduğu sözlü açıklamalara da tanık beyanı denilir.

Her yargılamada tanık önemli bir delildir. Boşanma davalarında ise özellikle boşanma sebebi olarak Türk Medeni Kanununun 166. Maddesine dayanıyorsa o takdirde tanık yargılamanın vazgeçilmez unsurudur. Bir nevi boşanma davasının sonuçlanması için taraflar ne denli esaslı unsursa tanık da o denli önemlidir denilebilir. Bunun sebebi ise boşanma davalarının konusu olan tarafların karı-koca olmasıdır. Karı-koca arasındaki ilişkinin derinliği ve sorunlarını resmi senet, yazılı belge vs. delillerle ispatlanması zor olduğu için tanık odak noktası haline gelmiştir.

Kimler tanık olabilir?

Boşanma davalarında bilinenin aksine herkes tanık olabilir. Anne, baba, çocuk, abla gibi en yakınlarınız dahi boşanma davasında tanık olabilir. Kanunun istisnai olarak saydığı bazı hallerde ise tanık olarak dinlenmesi istenen kimse tanıklıktan çekinebilir.

Boşanma davasında taraflardan birinin;

  • Nişanlısı,
  • Evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi,
  • Kendisi veya eşinin altsoy veya üstsoyu(anne, baba, çocuk, torun, büyükanne, büyükbaba),
  • Arasında evlatlık bağı bulunanlar,
  • Üçüncü derece de dahil olmak üzere kan veya kayın hısımları (kardeş, kardeşin çocuğu(yeğen), amca, hala, dayı, teyze ve eşinin aynı derece akrabaları), koruyucu aile ve onların çocukları ile koruma altına alınan çocuk kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinebilir.  

Tanığın beyanı kendisine yukarıda belirtilen kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme hakkı olan kimselerden birine doğrudan doğruya maddi bir zarar verecekse veya aynı kişilerden birinin şeref veya itibarını ihlal edecek ya da ceza soruşturmasına veya kovuşturmasına sebep olacaksa tanıklıktan çekinebilir.

Tanık Olmak Zorunlu Mudur? 

Tanıklık, kamu hukukundan kaynaklanan toplumsal ve kamusal bir görevdir. Tanıklık kamu hukukundan kaynaklanan toplumsal bir görev olduğu için, kişinin topluma karşı ödev ve sorumlulukları Anayasamızın 12-14. Maddelerince düzenlenerek teminat altına alınmış, ayrıca tanıklığın kural olarak yerine getirilmesi zorunlu bir ödev olduğu öngörülmüştür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 245. Maddesi gereğince, yasanın belirlediği çekinme hakları hariç tanıklıktan kaçınılamayacağını hükme bağlamıştır. Bu nedenle, bu maddeye göre, haklı bir nedeni olmaksızın, çağrılıp gelmeyen tanık hakkında, disiplin para cezası uygulanacağını ve zorla getirileceğinin karar altına alınacağını da hükme bağlamıştır. Tanık olan kişiye gelen tebligatta, zorla getirileceğine ilişkin ihtar bulunmaktadır.

Tanıklık yapmak için harcadığınız zaman göz önünde tutularak tanığa mahkeme bir ücrete hükmeder. Tanık başka bir şehirden geliyorsa bu takdirde seyahat ve ikamet masraflarının karşılanması da yasal bir zorunluluktur.

Tanık Olarak Dinlenmek İçin Mutlaka Mahkemeye Gitmek Zorunda Mıyım? 

Tanık olarak ismi yazılan kimseler genel olarak mahkeme huzurunda dinlenmekten çekinirler. Bu çekincelerini aşabilmek adına yan formüller bulma çabasına girerler. Ancak mahkeme yerine noterde tanıklık yapsam, başka gün gidip kalemde ifade versem vb. gibi ilk etapta akla gelen hususları hukuk sistemimiz kabul etmemiştir.

Tanıklığı sözle mahkeme huzurunda yapmak yerine yazılı beyanda bulunmak kural olarak mümkün değildir. Tanık, hakimin karşısına geçmek ve hakimin ve tarafların yönelteceği sorulara sözlü olarak cevap vermek zorundadır. Tanık ancak rakama ilişkin sorular veya teknik konular gibi durumlar söz konusu ise hakimden kısa notlar almak için izin isteyebilir.

Bu kuralın yanı sıra istisnai olarak; hakim gerekli göreceği hallerde, tanığın sözlü olarak dinlenmesi yerine, belirlenecek süre içinde cevaplarını yazılı olarak bildirmesi için tanığa soru kağıdı gönderilmesine karar verebilir. Hakim, verilen yazılı cevapların yetersiz olması halinde, tanığı dinlemek üzere davet edebilir.

Tanık olarak çağıran mahkeme dışında verdiğiniz ifadenizin hukuk sisteminde hüküm ve sonuç doğurabilmesi sadece istinabede söz konusu olabilir. Açılmış bir davada, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin kendi yargı çevresi dışında başka bir mahkemenin yargı çevresi içinde yapılması gereken bir işlem için, yargı çevresi içinde o işlemin yapılacağı mahkemeden hukuki yardım istemesine istinabe denir. Örneğin tanıklık yapacağınız uyuşmazlığın görüldüğü mahkeme ile ikamet ettiğiniz bölgedeki mahkeme farklı ise bu takdirde bulunduğunuz yerdeki mahkemede tanıklık yapabilirsiniz.

Tanık Listesi Bir Kereye Mahsus Verilebilir! 

Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince, dava dosyası kapsamında tanıklığından yararlanılacak kimselerin hangi vakıa için mahkemeye geleceği önceden bildirilmelidir. Buna hukukta tanık listesi denir. Tanık listesinde, tanığın adı soyası, TC kimlik numaraları ve tebliğe elverişli adresleri yer almalıdır. Bu liste düzenlenirken dikkat edilecek husus, ikinci tanık listesinin mahkemeye daha sonra sunulamayacağıdır.

Liste verilmemesi ya da liste verilmiş olmasına rağmen bu listede yer almayan tanığın dinlenmemesi kuraldır. Bu kuralın istisnası ise HMK 243/1’de düzenlenmiştir. Bu istisnaya göre, eğer tanık duruşmada hazır bulundurulmuş ise liste verilip verilmediğine ya da listede yer alıp almadığına bakılmaksızın hazır bulunan tanık dinlenir. Bu istisnai hükmün işlerlik kazanabilmesi iki duruma bağlıdır; bunlardan birincisi tanık listesinin verilmesi için mahkemece önceden kesin süre belirlenmemiş olmalıdır. İkinci durum ise, tanık dinletilecek duruşmanın taraflarca günün biliniyor olması gerekmektedir. Bunlar dışında ikinci tanık listesinin verilmesi mümkün değildir. Nitekim Yargıtay’da vermiş olduğu kararlarında bu duruma dikkat çekmiştir.

Özetleyecek olursak ; boşanma davalarında hakim tanıkların beyanları ile bağlı değildir ancak tanık boşanma davasının temel delilini oluşturmaktadır.

Bilgi paylaştıkça artar...Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someonePrint this page

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir